7.3. KAMU FİNANSMANI

* Kamu harcama politikası

İsraf ve savurganlık alışkanlığı, harcama mevzuatından kaynaklanan sorunlar, üretilen hizmet ile kullanılan kaynak arasında ilişki kurulamaması gibi nedenlerle kamu harcamaları yüksek boyutlara ulaşmış ve bütçe esnekliğini yitirmiştir. Mahiyeti ne olursa olsun bütün kamu harcamalarında etkinliğin sağlanması esas olacaktır.

Kamusal karar alma sürecinde, plân-program-bütçe ilişkisinin yeterince kurulamaması kamu kaynaklarının etkin dağıtımı ve kullanımını zaafa uğratmakta, kamusal nitelikli birçok harcamanın bütçe dışında şekillenmeye başlaması ise bir maliye politikası aracı olarak bütçenin etkin kullanımını zorlaştırmaktadır. Ayrıca, muhasebe sisteminin yeterli düzeyde bilgi üretememesi ve malî raporlamanın olmaması malî sorumluluğun tespitini ve denetimin gerektiği gibi yapılmasını engellemektedir.

Kaynakların etkin dağılımı ve kullanımını sağlamak amacıyla; bütçeler orta vadeli bir perspektifte hazırlanacak, bütçe hazırlama sürecinde yetki ve sorumluluklar net bir şekilde tespit edilerek parlâmentonun etkinliği artırılacak, malî raporlama ve hesap verme sorumluluğunun geliştirilmesiyle birlikte malî saydamlık sağlanacaktır.

* Yatırım politikası

Proje stokunun büyüklüğü, aktarılan kaynakların yetersizliği, proje seçiminde objektif kriterlere yeterince uyulamaması ve projelerin uygulanmasındaki gecikmeler, kamu yatırımlarında başlıca sorunlar olarak göze çarpmaktadır.

Yatırımlarda devletin rolü yeniden belirlenecek; bu kapsamda kamu yatırımları ağırlıklı olarak alt yapı alanlarında yoğunlaştırılacak, diğer alanlarda özel kesim yatırımları teşvik edilecektir. Kamu yatırım proje stoku, teknik kriterler yanında, bu ilke çerçevesinde gözden geçirilerek ayıklamaya tabi tutulacak ve önceliklendirilecektir.

* İstihdam Politikası

Ekonomide yaratılan kaynakların giderek artan kısmının kamu tarafından kullanılması, insanımız için devletin iş ve aş kapısı olarak görülmesi anlayışını pekiştirmiştir. Uygulanacak ekonomik politikalarla daha iyi şartlarda özel sektör istihdamı teşvik edilecek ve kamu personeli sayısındaki gereksiz artış önlenecektir.

Cari harcamalar politikası, kamu hizmetlerinin sağlıklı ve yeterli olarak yerine getirilmesini sağlayacak şekilde oluşturulacaktır.

Kamu çalışanları arasındaki ücret ve maaş adaletsizliği giderilecek, refah seviyeleri performanslarına bağlı olarak artırılacaktır.

Tarım kesimine yönelik gelir politikası, çiftçimizin mağdur olmasının önleneceği ve emeğinin hakkını en iyi şekilde alacağı bir sistem üzerine inşa edilecektir.

* Kamu gelirleri politikası

Kamunun elde ettiği gelirlerin harcamaları karşılaması esastır. Kamu gelirlerinin tahakkukunda; kamu harcamalarının sağlam kaynaklardan karşılanması, yatırım, üretim ve ticaretin teşvik edilmesi gibi ekonomik politikaların yanı sıra, sosyal adaletin sağlanması, bölgesel gelişmişlik farklarının en aza indirilmesi, istihdamın artırılması gibi sosyal politikalar göz önünde bulundurulacaktır.

* Adaletli bir vergi sistemi

Herkesin malî gücüne göre vergi ödediği adaletli bir vergi sistemi kurmak temel amacımızdır. Bu kapsamda, kayıt dışı ekonominin asgarî seviyeye indirilmesi suretiyle verginin tabana yayılması sağlanacaktır. Daha sonraki aşamada, yatırım ve üretimi teşvik etmek amacıyla bazı vergilerde oranlar aşağı çekilecektir.

Vergi kanunları; verginin konusu, matrahı ve vergi çeşitleri itibarıyla tümüyle gözden geçirilerek uygulamada basitlik ve etkinlik sağlanacaktır.

Vergi denetimlerine önem verilecektir. Vergi idaresi organizasyon yapısındaki sorunlar çözülecek, idarenin insan gücü ve teknik alt yapı yetersizliği giderilecektir.

* Kamu taşınmazları

Kamunun elinde bulundurduğu sosyal tesis, lojman ile kamu arsa ve arazileri; gelir sağlama, harcamaların kısılması, çalışanlar arasında adaletin sağlanması, şehirleşme, konut ve tarım politikaları ile kamu hizmetinin etkin yürütülmesi ilkesi çerçevesinde gözden geçirilecek ve bu taşınmazların ekonomiye yeniden kazandırılmaları sağlanacaktır.

* Bütçenin birliği

Fonların önemli bir kısmının tasfiyesiyle birlikte fon adı altında toplanan gelirlerin bütçe gelirleriyle entegrasyonuna önem verilecek, bir yandan mükerrer vergilemeden kaçınılacak, diğer yandan kamunun gelir kaybı en aza indirilecektir.

* Borç yönetimi politikası

İç ve dış borçlanmanın etkin bir şekilde yürütülüp yönlendirilmesi ve uluslar arası standartlara uygun olarak muhasebeleştirilip raporlanması amacıyla borçlanmaya ilişkin mevcut müesseseler, “Borç İdaresi” adı altında yeniden yapılandırılacaktır.

Borç yönetimi ile ilgili yasal çerçeve özel bir Borçlanma Kanunu ile belirlenecektir. Bu kanunda; borçlanma, borç yönetimi, garanti verme şartları ve kamu kesimine uygun şekilde dış finansman sağlanmasına dair hususların usul ve esasları belirlenecektir.