HASAN HÜSEYİN TÜRKOĞLU

GEREKÇE

Kültürümüzde yaylacılık, geçmişten beri süregelen ve zaman içinde şekil değiştirerek, Akdeniz iklim kuşağında yaşayan insanlarımızın yaz aylarında sıcaktan ve sivrisinekten uzaklaşmak için başvurdukları geleneksel nitelik kazanan bir olgudur. Yani yaylacılık bölge insanı için lüks değil bir ihtiyaç olmuştur. Yaz aylarında yaşanan bunaltıcı sıcaklar nedeniyle yöre halkı, nispeten daha serin ve kuru bir havaya sahip olan yaylalara yönelmekte, bu durum orman arazileri üzerinde kurulmuş olan yaylalara talebi arttırmakta ve beraberinde orman alanları üzerinde baskı oluşturmaktadır.

Osmaniye İlimiz, Doğu Akdeniz bölgesinde, Çukurova’nın doğuya uzanan son noktasında yer almakta olup, % 42 si ormanlarla kaplıdır. İlimizde ormanlık alanlarda yaylacılık, sıcak iklimin de bir sonucu olarak geleneksel bir yaşam biçimi olarak ortaya çıkmıştır. Osmaniye sınırları içerisinde 555 Ha orman alanı, yaylacılık geleneği altında yaklaşık 30 bin adet konut, kulübe ve baraka gibi yapılarla işgal edilmiştir. Yaylacılık yasal bir zemine oturtulmamış, olay bir sorun olarak gün geçtikçe büyümüş, karmaşık bir hal alarak çözümü güçleşerek günümüze kadar gelmiştir.

Ülkemizde yaylacılıkta en büyük problemlerin yaşandığı Osmaniye, Adana ve Mersin il sınırlarında orman içi ve bitişiğinde yüzlerce yayla merkezinde on binlerce yayla evleri bulunmakta ve yüz binlerce kişi bu yaylalardan istifade etmektedir. Buralara asfalt yol, elektrik, su, PTT, sağlık ocağı gibi tüm kamu yatırımları yapılmıştır. Bu süreçte orman teşkilatının binlerce vatandaşla mahkemelik olduğu bir gerçektir.

Bu olumsuz tablo her geçen gün, gerek dünyada ki küresel ısınmadan, gerekse de halkın sosyo ekonomik durumuna bağlı olarak artacağı aşikârdır.

Türkiye’de insanların yararlanmasına yönelik Yayla ve Yaylacılık mevzuatı yoktur. Öncelikle anayasamızın 169 ve 170 maddesi çerçevesinde Yayla ve Yaylacılık Kanunu çıkartılmalıdır. Teklif ile bu alanda kaosa neden olan ciddi büyüklükteki bir boşluk giderilmek istenmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Amaç maddesidir.

MADDE 2- Kanunun kapsamı düzenlenmiştir.

MADDE 3- Tanımlar maddesidir.

MADDE 4 (1)Yayla alanlarının tespiti ve diğer hususlarda görevli komisyon ve teknik ekiplerin oluşması ve görevlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır.

MADDE 5 Orman niteliği taşıyan ve taşımayan ancak kadimden beri yayla olarak kullanılan alanların şahıs ve tüzel kişiliklere tahsisi amaçlanmıştır.

MADDE 6- Kanunun uygulanmasını gösterir yönetmelik çıkarılması amaçlanmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1- 6831 sayılı Orman Kanunun 17. Maddesi çerçevesinde tüm davaların düşmesi amaçlanmıştır 

GEÇİCİ MADDE 2- Kadimden beri yayla alanı olan yerlerin ilim ve fenne uygun hale getirilmesi için çalışmalar yapılması amaçlanmıştır.

MADDE 7-Yürürlük maddesidir.

MADDE 8-Yürütme maddesidir.

YAYLA VE YAYLACILK KANUNU TEKLİFİ

Amaç

MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kadimden beri yayla olarak kullanılmakta olan kamuya ait alanların tespiti ile Mahalli idareler tüzel kişilikleri veya şahıslar adına, tahsislerinin yapılmasını sağlamaktır.

Kapsam

MADDE 2 - (1) Bu Kanun, İnsanların serinlemek, dinlenmek ve doğal ortamın­dan yararlanmak amacıyla yaz mevsiminde geçici olarak ikamet ettikleri, kadimden beri bu amaçla kullandıkları ve yayla diye bilinen alanların tespitini tahsisini ve diğer hususları kapsar.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Kanunda geçen ibarelerden,

Bakanlık                                 :Orman ve Su İşleri Bakanlığını,

Genel Müdürlük                     :Orman Genel Müdürlüğünü,

Yayla Tespit Komisyonu        :Bu Kanun hükümleri uyarınca kurulan ve hangi alanların yayla olarak ilan edileceğini tespit eden komisyonu,

Yayla Alanı                            :Yayla tespit komisyonunca sınırları tespit edilen alanı,

Yayla Tahsis Sözleşmesi        :Yayla olarak tespit edilen alanlardaki parsellerin tahsisine ilişkin esasları içeren ve yaylacı ile Genel Müdürlük arasında imzalanan sözleşmeyi,

Yaylacı                                   :Tespit edilen yayla alanı içindeki parsellerden yayla tahsis sözleşmesi ile yararlanan gerçek ve tüzel kişilikleri ifade eder.

Yayla komisyonu ve teknik ekipler

MADDE 4 - (1) Yaylaların tespit ve tahsisi Orman ve Su İşleri Bakanlığınca yapılır. Bu amaçla valinin onayı ile bir vali yardımcısı başkanlığında, Baro tarafından görevlendirilecek bir hukukçu ve vali tarafından görevlendirilecek konu uzmanı bir ziraat mühendisi, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci ve ilgili orman teşkilatından bir orman mühendisinden oluşan bir Yayla Komisyonu  kurulur.

            (2) Valinin uygun görmesi halinde komisyona o ilde bulunan yayla derneklerinden en fazla üç tanesinin temsilcisi de dâhil edilir.

(3) Yayla alanları bulunan il merkezi ve ilçelerde komisyona bağlı olarak çalışacak ve tespit, ölçme, harita yapma ve yer gösterme çalışmalarını yapmak üzere ilçelerde kaymakamın, illerde valinin onayı ile “teknik ekipler” oluşturulur. Bu ekipler; il veya ilçede görevli bir ziraat mühendisi, Kadastro Müdürlüğünden bir teknik eleman, Millî Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, bir orman mühendisi ile yayladan yararlanan köy ise köyün muhtarı, belediye ise belediye temsilcisi ile komisyonun teklifi ve valinin onayı ile seçilen iki mahallî bilirkişiden oluşur.

(4) Yayla Komisyonu ve teknik ekiplerin çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirlenir.

Yayla Olarak Tahsis Edilecek Yerler

MADDE 5 - (1) Komisyonca tespit edilecek ihtiyaca göre aşağıda belirtilen yerlerin yayla olarak şahıslara ve Mahalli idarelere tahsis edilir.

a) Kadimden beri yayla olarak kullanılan yerler ile aynı amaçla kullanılmak üzere köy veya belediyelere tahsis ya da terk edilen yerler,

b) Devletin hüküm ve tasarrufunda veya Hazinenin mülkiyetinde bulunan arazilerden etüt sonucu yayla olarak yararlanılabileceği anlaşılan yerler.

(2) Bu Kanuna göre tahsis edilecek orman sayılan yerlerde;

a) Yayla olarak tespit edilecek ve Bakanlar Kurulu tarafından Kamu Yararı kararı alınan alan, il genelindeki toplam orman sayılan yerlerin binde 5’ini geçemez.

b) Yayla olarak tespit edilen orman alanının üç katı kadar alanın ağaçlandırma bedeli ve ağaçlandırılan bu alanın üç yıllık bakım bedeli, üst hakkı tahsis edilen kişi tarafından Orman Genel Müdürlüğü hesabına, doğrudan belirtilen ağaçlandırma ve bakım işlerinde kullanılmak şartıyla gelir olarak kaydedilir ve kaydedilen tutar karşılığı ödenek öngörülür.

(3) Orman ve Su işleri Bakanlığının tasarrufuna geçen taşınmazların gerçek ve tüzel kişilere üst hakkı tesis edilmesi, kiralanması ve bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisine ilişkin esaslar ile süreler, bedeller, hakların sona ermesi ve diğer şartları belirlemeye Bakanlık yetkilidir. Bu taşınmazlar üzerinde bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakları dâhil olmak üzere irtifak hakkı tesisi ve bunlardan alt yapı için gerekli olanlar üzerinde, alt yapıyı gerçekleştirecek kamu kurumu lehine bedelsiz irtifak hakkı tesisi, Orman ve Su işleri Bakanlığının uygun görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca belirlenen koşullarla yapılır.

(4) Yayla bölgesinin tamamı veya alt bölgeleri için imar plânları Orman ve Su İşleri Bakanlığınca yapılır/yaptırılır ve onaylanır. Bu plânlar ile oluşan parseller, tahsis sözleşmesinde öngörülmüş olmak ve tahsis süresini aşmamak koşuluyla, adına tahsis yapılan ve lehine bağımsız ve sürekli nitelikli üst hakkı tesis edilen kişi tarafından üçüncü şahıslara kiralanabilir, işlettirilebilir veya lehine tapuda tesis edilen üst hakkı devredilebilir. Bu şekilde tahsis edilen alanlarda gerçekleştirilen her türlü bina, tesis ve bağımsız bölümleri de aynı usule tâbidir.

Yönetmelik

MADDE 6- (1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından altı ay içerisinde çıkarılacak müştereken bir yönetmelikle tespit edilir.

GEÇİCİ MADDE 1 (1) Bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren yayla alanı olarak tespit edilen yerlere ilişkin olarak 6831 sayılı Orman Kanununun 17. Maddesi çerçevesinde açılmış tüm davalar açılmamış sayılır.

GEÇİCİ MADDE 2 (1) Bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren yayla alanı olarak ilan edilen yerlerdeki binaların ilim ve fenne uygun olup olmadıkları, ilim ve fenne uygun olarak yapılmayan binaların hangileri olduğu ve hangilerinin yıkılması gerektiği çalışmaları 5 yıl içinde Bakanlık tarafından yapılır.

MADDE 7 - (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 8- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.